Wat riskeert u zonder batterijpaspoort in België?
In België is het niet naleven van de regels van het batterijpaspoort een strafbaar feit: de federale wet van 21 december 1998 betreffende de productnormen noemt uitdrukkelijk de artikelen 77 en 78 van de verordening, en voorziet in een gevangenisstraf van acht dagen tot één jaar en een geldboete van 52 euro tot 120.000 euro, of één van die straffen alleen (art. 17, § 2, 14°, ingevoegd bij de wet van 3 mei 2024). Hetzelfde artikel viseert de markering, waaronder de QR-code, het vierkantje om te scannen op de batterij (art. 13 van de verordening). Dat zijn de bedragen die in de wet staan: de rechter verhoogt ze volgens een mechanisme dat eigen is aan het Belgische recht, en dat net is gewijzigd (zie verder).
Op deze pagina
Deze pagina beschrijft het Belgische recht
Verordening (EU) 2023/1542 legt in de hele Unie dezelfde verplichtingen vast, maar elke lidstaat stelt zijn sancties vast (art. 93 van de verordening). In België is de bevoegdheid verdeeld. De federale overheid is bevoegd voor de producten: waaraan een batterij moet voldoen om te mogen worden verkocht, waaronder het paspoort en de markering. De drie Gewesten (Vlaanderen, Wallonië, Brussel-Hoofdstad) zijn bevoegd voor het afval: registratie van de producenten en uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV), waardoor zij de inzameling en de recycling financieren. Voor de andere landen, zie de tabel op de pagina de sancties in de Unie.
Welke tekst bestraft het paspoort?
De wet van 21 december 1998 betreffende de productnormen is aangevuld bij de wet van 3 mei 2024 houdende diverse bepalingen inzake economie (I), in werking sinds 10 juni 2024. Die voegt de “Batterijverordening” toe aan de wet (art. 2, 25°) en voegt twee lijsten in van artikelen van de verordening waarvan de overtreding strafbaar is (art. 17).
De eerste lijst (art. 17, § 2, 14°) viseert onder meer:
- het paspoort: de artikelen 77 (behalve lid 9) en 78 van de verordening. Dat omvat de verplichting om een paspoort te hebben voor elke accu van een elektrische fiets of step (in de verordening batterijen voor lichte vervoermiddelen), voor elke industriële batterij van meer dan 2 kWh en voor elke batterij voor elektrische voertuigen die vanaf 18 februari 2027 in de handel wordt gebracht (art. 77, lid 1), het toegankelijk te maken via de QR-code (art. 77, lid 3), de informatie ervan nauwkeurig, volledig en actueel te houden (art. 77, lid 4), het gekoppelde paspoort van een gereviseerde batterij (art. 77, lid 7), en de technische eisen van art. 78;
- de markering en de etikettering, waaronder de QR-code (art. 13, behalve de leden 8 en 10);
- verscheidene verplichtingen van de fabrikanten (art. 38, lid 1, punt b), dat naar de markering verwijst, en art. 38, leden 2, 3, 4, 6, 7, 8 en 10), van de leveranciers van batterijcellen en -modules (art. 39), van de gemachtigde (art. 40, lid 3), van de importeurs (art. 41, leden 3, 7 en 8) en van de distributeurs (art. 42, leden 2 en 6). De distributeur moet onder meer vóór de verkoop controleren of de batterij gemarkeerd is overeenkomstig art. 13 en of de producent geregistreerd is (art. 42, lid 2).
De Belgische wet maakt geen onderscheid naargelang het product al dan niet voor consumenten bestemd is: de tekst viseert “hij die” deze artikelen “overtreedt”.
En de andere verplichtingen van de marktdeelnemers?
De tweede lijst (art. 17, § 1, 20°) wordt zwaarder bestraft: acht dagen tot drie jaar gevangenisstraf en een geldboete van 160 euro tot 4.000.000 euro, of één van die straffen alleen. Ze viseert vooral de inhoudelijke eisen (stoffen, prestaties, veiligheid: art. 5 tot en met 12) en andere verplichtingen van de marktdeelnemers: art. 38, lid 1, punt a), art. 38, leden 5 en 9, art. 40, lid 4, art. 41, leden 1, 2, 4, 5 en 6, art. 42, leden 3, 4 en 5, art. 43 en art. 45, leden 1 en 2.
Twee concrete punten voor importeurs en revisiebedrijven:
- de importeur die een batterij in de handel brengt zonder te controleren of ze “is gemarkeerd en geëtiketteerd overeenkomstig artikel 13”, valt onder deze strengere lijst (art. 41, lid 2, punt b), van de verordening);
- het revisiebedrijf moet ervoor zorgen dat de opnieuw in de handel gebrachte batterij “voldoet aan de eisen van deze verordening” (art. 45, lid 2), wat het gekoppelde paspoort omvat (art. 77, lid 7): ook zijn verplichting valt onder deze lijst.
Weet de dader dat de feiten concreet gevaar opleveren voor de veiligheid of gezondheid van de mens, dan worden de maxima acht jaar en 10.000.000 euro (art. 17, § 1, tweede lid).
Hoeveel?
| Geviseerde verplichtingen | Straf die in de wet staat (vóór verhoging) | Administratieve geldboete, ten hoogste (vóór verhoging) |
|---|---|---|
| Paspoort (art. 77-78), markering en QR-code (art. 13), en een deel van de art. 38 tot en met 42 | acht dagen tot één jaar gevangenisstraf en/of 52 euro tot 120.000 euro (art. 17, § 2) | 6.000 euro (een twintigste van 120.000 euro) |
| Inhoudelijke eisen (art. 5 tot en met 12) en andere verplichtingen van de art. 38 tot en met 45 | acht dagen tot drie jaar gevangenisstraf en/of 160 euro tot 4.000.000 euro (art. 17, § 1) | 200.000 euro (een twintigste van 4.000.000 euro) |
Bronnen: wet van 21 december 1998, art. 17 en art. 18, § 4bis (de administratieve geldboete mag niet hoger zijn dan “een twintigste van het maximum”). De strafrechtelijke geldboeten worden verhoogd met de “opdeciemen” (art. 17, § 2ter), een coëfficiënt die wordt vastgesteld door de wet van 5 maart 1952; de administratieve geldboete ook (art. 18, § 4bis). Die coëfficiënt is in 2026 twee keer gewijzigd, het laatst op 1 september 2026, in verband met het nieuwe Belgische Strafwetboek. Wij geven dus geen verhoogd bedrag: laat het berekenen door een Belgische advocaat.
De rechter kan ook de terugname uit de markt of de vernietiging van de in beslag genomen producten bevelen, en de bekendmaking van het vonnis (art. 17, §§ 3 en 4).
Administratieve geldboete of rechtbank?
De wet van 1998 regelt twee wegen die elkaar uitsluiten (art. 18):
- voor de overtredingen van de eerste lijst (paspoort, markering) gaat het proces-verbaal eerst naar een door de Koning aangewezen ambtenaar, die een administratieve geldboete kan voorstellen; anders gaat het dossier naar de procureur des Konings (art. 18, § 2, b, en § 4);
- voor de overtredingen van de tweede lijst gaat het proces-verbaal eerst naar de procureur des Konings, die drie maanden heeft om te beslissen of hij vervolgt; doet hij dat niet, dan kan een administratieve geldboete worden voorgesteld (art. 18, § 3).
De betaling van de administratieve geldboete doet de strafvordering vervallen (art. 18, § 6). De rechtspersoon waarvan de overtreder het orgaan of de aangestelde is, is ook verantwoordelijk voor de betaling (art. 18, § 10).
Los van de boetes kan de controleur het bedrijf een bevel tot corrigerende maatregelen opleggen; dat bevel niet uitvoeren is ook een overtreding (art. 16 en 17 van de wet). Voor een batterij zonder paspoort blijft het meest concrete risico vaak een geblokkeerde partij.
Wie controleert?
De FOD Volksgezondheid (federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu) vermeldt dat zijn Federale Milieu-Inspectie onder meer batterijen controleert, en noemt Verordening (EU) 2019/1020 betreffende markttoezicht bij de toepasselijke wetgeving. Zij speelt dus de rol van markttoezichtautoriteit voor batterijen. Wij hebben het besluit dat haar ambtenaren voor deze verordening met naam aanwijst niet gevonden.
En de registratie van producenten en de inzameling?
Dat onderdeel is een bevoegdheid van de Gewesten. Leefmilieu Brussel vermeldt dat producenten zich via de bevoegde gewestelijke administraties in het producentenregister moeten inschrijven. In Vlaanderen gebeurt de aanvraag tot registratie en goedkeuring bij de OVAM (de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) via haar elektronische systeem, in één enkele procedure (VLAREMA, art. 3.4.5.2, sinds 2 juni 2025). De Waalse administratie noemt twee erkende organisaties die in België actief zijn: Bebat, voor alle categorieën batterijen, en Febelauto, voor batterijen van elektrische voertuigen. De gewestelijke sancties voor dit onderdeel worden hier niet beschreven.
Wat de tekst zegt
“De marktdeelnemers die de batterij in de handel brengen, zorgen ervoor dat de in het batterijpaspoort opgenomen informatie nauwkeurig, volledig en actueel is” (art. 77, lid 4, van Verordening (EU) 2023/1542).
De Belgische wet bestraft “hij die […] artikel 13, met uitzondering van de leden 8 en 10, […] de artikelen 49, 50, 52, 77, met uitzondering van lid 9, of 78 van de Batterijverordening overtreedt” (wet van 21 december 1998, art. 17, § 2, 14°).
Wat nog niet vaststaat
- Werkelijk toepasselijk bedrag: de bedragen van de wet worden vermenigvuldigd met de opdeciemen, waarvan de regeling op 1 september 2026 is gewijzigd met het nieuwe Strafwetboek. Wij hebben dat bedrag niet vastgesteld.
- Versie van de wet: wij hebben de wet van 1998 gelezen in haar geconsolideerde versie, bijgewerkt tot 31 mei 2024. Een recentere wijziging is niet uitgesloten.
- Telling van de overtredingen (per batterij, per model, per partij): de wet preciseert het niet.
- Gewestelijke sancties voor de registratie en de UPV: niet onderzocht; na te gaan bij de OVAM, de SPW of Leefmilieu Brussel.
En nu?
- Doe de gratis diagnose: weten of u eronder valt, is de eerste bescherming.
- Controleer wie verantwoordelijk is voor het paspoort in uw situatie, en de tijdlijn.
- Ontvang een melding als de Belgische regels veranderen.
Pagina gecontroleerd op 25 september 2026 aan de hand van de geconsolideerde tekst van Verordening (EU) 2023/1542 per 13 augustus 2026 en de Belgische wet van 21 december 1998 (Justel). Deze pagina informeert en vormt geen juridisch advies.