Naar de inhoud

Wat riskeert u zonder batterijpaspoort in Nederland?

In Nederland bestraft nog geen enkele nationale tekst het batterijpaspoort als zodanig. De enige vastgestelde tekst, een besluit dat op 11 september 2026 is uitgegeven en sinds 12 september in werking is, bestraft alleen de regels voor het einde van de levensduur: registratie van producenten, inzameling en recycling van afgedankte batterijen (Uitvoeringsbesluit hoofdstuk VIII EU-verordening batterijen, art. 14). De regels van het paspoort gelden in Nederland toch rechtstreeks, zoals overal: ze komen uit de Europese verordening, niet uit de Nederlandse wet.

Op deze pagina

Deze pagina beschrijft het Nederlandse recht

Verordening (EU) 2023/1542 legt de verplichtingen vast, die in de hele Unie gelijk zijn; elke lidstaat stelt de sancties vast (art. 93 van de verordening). Nederland heeft dat te laat gedaan (de termijn van art. 93 liep tot 18 augustus 2025), en alleen voor een deel van de verordening. De nota van toelichting bij het besluit erkent het: hoofdstuk VIII “had op 18 augustus 2025 in nationale regelgeving moeten zijn uitgevoerd”. Voor de andere landen, zie de tabel op de pagina de sancties in de Unie.

Wat wordt sinds 12 september 2026 bestraft?

Artikel 14 van het besluit verbiedt handelingen te verrichten of na te laten in strijd met een lijst van artikelen uit hoofdstuk VIII van de verordening. Daaronder vallen met name:

  • de registratie van de producent in elke lidstaat waar hij een batterij voor het eerst op de markt aanbiedt (art. 55, lid 2, van de verordening);
  • de verplichtingen inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (art. 56 tot en met 58), de inzameling van draagbare batterijen, van accu's van elektrische fietsen en steps (in de verordening batterijen voor lichte vervoermiddelen) en van de andere categorieën (art. 59 tot en met 62);
  • de verwerking, de recycling en de jaarlijkse rapportage (art. 64, 65, 70, 71, 73, 74 en 75).

Voorbeeld: u voert elektrische fietsen in en verkoopt ze in Nederland zonder in het Nederlandse producentenregister te zijn geregistreerd; dat is een schending van art. 55, lid 2, van de verordening, en dus van art. 14 van het besluit.

Hoeveel?

De overtreding van art. 14 is een economisch delict in de zin van de Wet op de economische delicten (WED, art. 1a, onder 2°). Ze is een misdrijf als ze opzettelijk is begaan, en anders een overtreding (WED, art. 2).

GevalMaximale straf
Opzettelijke overtreding (misdrijf)gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren, taakstraf of geldboete van de vierde categorie: 27.500 euro (WED, art. 6, lid 1, onder 2°)
Niet-opzettelijke overtredinghechtenis van ten hoogste zes maanden, taakstraf of geldboete van de vierde categorie: 27.500 euro (WED, art. 6, lid 1, onder 5°)
Rechtspersoongeldboete van de naast hogere categorie, 110.000 euro, als de vierde categorie geen passende bestraffing toelaat (Wetboek van Strafrecht, art. 23, lid 7)

Bronnen: bedragen van de categorieën vastgesteld per 1 januari 2026 (Staatsblad 2025, 401). De naast hogere categorie is ook mogelijk als de waarde van de betrokken goederen hoger is dan het vierde gedeelte van het maximum van de geldboete (WED, art. 6, lid 1, laatste zin).

De minister kan ook optreden zonder tussenkomst van de rechter: last onder dwangsom of last onder bestuursdwang (uitvoering op kosten van het bedrijf), en in voorkomend geval intrekking van de registratie of de goedkeuring (nota van toelichting, § 4.2; besluit, art. 9 en 13). Het besluit voorziet niet in een bestuurlijke boete.

En het paspoort?

Geen enkele Nederlandse bepaling bestraft op dit moment de artikelen 77 en 78 (paspoort), artikel 13 (markering en QR-code) of de artikelen 38 tot en met 45 (verplichtingen van de marktdeelnemers). De nota van toelichting bij het besluit, gedateerd augustus 2026, legt uit dat bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel is ingediend om een rechtsgrondslag te geven voor de uitvoering van de rest van de verordening (Kamerstukken II 2025/26, 36 880). Het parlement heeft het zonder stemming aangenomen: de Tweede Kamer op 3 september 2026 en de Eerste Kamer op 29 september 2026. De wet is nog niet in het Staatsblad geplaatst. Zij bestraft het paspoort zelf niet: voor batterijen verruimt zij alleen de rechtsgrondslag voor regels over producten (artikel 9.5.2 van de Wet milieubeheer). De regering kondigt in de memorie van toelichting aan dat in de regelgeving ter uitvoering van de verordening een verbod wordt opgenomen om bijvoorbeeld een inbreuk op artikel 38 te kunnen bestraffen. Zolang die uitvoeringsregelgeving niet is vastgesteld, kunnen wij niet zeggen welke sanctie op het ontbreken van een paspoort zal staan.

Dat is geen vrijbrief: de verordening is rechtstreeks van toepassing, en de maatregelen van markttoezicht uit Verordening (EU) 2019/1020 (conform maken, uit de handel nemen, terugroepen) gelden voor batterijen (art. 91 van Verordening (EU) 2023/1542). Maar de Nederlandse autoriteit die deze maatregelen voor de productvereisten moet nemen, is nog niet aangewezen in een tekst die wij hebben gevonden.

Wie controleert, en waar registreert u zich?

  • De minister (momenteel de minister van Klimaat en Groene Groei) is de bevoegde autoriteit voor hoofdstuk VIII en houdt het producentenregister bij (besluit, art. 4 en 6).
  • Rijkswaterstaat behandelt in de praktijk de aanvragen tot registratie en goedkeuring namens de minister (nota van toelichting, § 3.1). De aanvraag gebeurt elektronisch; de minister beslist binnen acht weken, eenmaal met vier weken te verlengen (art. 7). Er volgt geen registratie zolang voor de categorie batterijen geen goedkeuring is verleend (art. 7, lid 6).
  • De ILT houdt toezicht op de naleving van het besluit. Haar website vermeldt: “De ILT houdt toezicht op de Europese Batterijverordening.”

De nota van toelichting noemt drie organisaties voor producentenverantwoordelijkheid: Stichting OPEN (draagbare batterijen), Stichting EPAC (batterijen van elektrische fietsen) en Stichting Auto & Recycling (deels, startaccu's van auto's en aandrijfbatterijen van elektrische auto's). Ze wijst er ook op, volgens de ILT, dat nog geen organisatie de volledige categorie batterijen voor lichte vervoermiddelen dekt: een importeur van steps moet zich dus misschien zelf organiseren.

Wat de tekst zegt

Het besluit bepaalt: “Het is verboden handelingen te verrichten of na te laten in strijd met de artikelen 55, tweede en twaalfde lid, 56, eerste en derde lid, […] van de EU-verordening batterijen” (Uitvoeringsbesluit hoofdstuk VIII EU-verordening batterijen, art. 14).

“Producenten registreren zich in het in lid 1 bedoelde register.” (art. 55, lid 2, van Verordening (EU) 2023/1542).

Wat nog niet vaststaat

  • De sanctie voor het paspoort, de markering en de verplichtingen van de marktdeelnemers: die hangt af van uitvoeringsregelgeving die nog moet worden vastgesteld op grond van wet nr. 36 880, op 29 september 2026 door het parlement aangenomen maar nog niet bekendgemaakt.
  • De markttoezichtautoriteit voor de productvereisten: nog niet aangewezen in een gevonden tekst.
  • Telling van de overtredingen (per batterij, per model, per partij): niet gepreciseerd.

Meldingen per e-mail →

En nu?

Pagina gecontroleerd op 29 september 2026 aan de hand van de geconsolideerde tekst van Verordening (EU) 2023/1542 per 13 augustus 2026 en het Staatsblad 2026, 258. Deze pagina informeert en vormt geen juridisch advies.