Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μπαταρία στο τέλος ζωής: τι γίνεται με το διαβατήριό της;

Όταν μια μπαταρία γίνεται απόβλητο, το διαβατήριό της εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά η ευθύνη για την ενημέρωσή του περνά στον παραγωγό, στην οργάνωση ευθύνης του παραγωγού ή στον φορέα διαχείρισης αποβλήτων που αυτοί έχουν επιλέξει (άρθρο 77 παράγραφος 7, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1542)· παύει να υφίσταται μόνο όταν η μπαταρία ανακυκλωθεί (άρθρο 77 παράγραφος 8).

Σε αυτή τη σελίδα

Με λίγα λόγια Η μετάβαση στο καθεστώς αποβλήτου δεν καταργεί το διαβατήριο: αλλάζει ο υπεύθυνος και το καθεστώς του γίνεται «απόβλητο» (άρθρο 77 παράγραφος 7· παράρτημα XIII σημείο 4 στοιχείο γ)). Νέος υπεύθυνος είναι ο παραγωγός, ή η οργάνωση ευθύνης του παραγωγού που αυτός έχει ορίσει, ή ο φορέας διαχείρισης αποβλήτων που έχει επιλεγεί (άρθρο 77 παράγραφος 7, άρθρο 57 παράγραφοι 1 και 8). Το διαβατήριο παύει να υφίσταται μετά την ανακύκλωση, και μόνο τότε (άρθρο 77 παράγραφος 8).

Πότε μια μπαταρία γίνεται απόβλητο;

Μια μπαταρία γίνεται απόβλητο όταν ο κάτοχός της την απορρίπτει ή προτίθεται ή υποχρεούται να την απορρίψει (άρθρο 3 σημείο 50, που παραπέμπει στην οδηγία 2008/98/ΕΚ). Δεν είναι λοιπόν ζήτημα ηλικίας ή κατάστασης υγείας, αλλά πρόθεσης.

Παραδείγματα:

  • ένας ποδηλάτης αφήνει τη φθαρμένη μπαταρία του ηλεκτρικού ποδηλάτου του σε κατάστημα που τη συλλέγει·
  • μια εταιρεία logistics επιστρέφει τις μπαταρίες των περονοφόρων ανυψωτικών της για ανακύκλωση·
  • ένας εγκαταστάτης αφαιρεί μια χαλασμένη οικιακή μπαταρία ηλιακής αποθήκευσης και την παραδίδει σε φορέα συλλογής.

Το όριο ελέγχεται: όταν μεταφέρεται μια μεταχειρισμένη μπαταρία με τον ισχυρισμό ότι δεν είναι απόβλητο, πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί (τιμολόγιο, δοκιμές, δήλωση, κατάλληλη συσκευασία), αλλιώς οι αρχές μπορούν να τη μεταχειριστούν ως απόβλητο (άρθρο 72 παράγραφος 2 και παράρτημα XIV).

Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη του διαβατηρίου;

Το κείμενο ορίζει τρεις δυνατότητες (άρθρο 77 παράγραφος 7, δεύτερο εδάφιο):

  1. Ο παραγωγός. Προσοχή, δεν είναι η ίδια λέξη με τον «κατασκευαστή». Παραγωγός είναι εκείνος που καθιστά για πρώτη φορά διαθέσιμη τη μπαταρία σε μια χώρα της Ένωσης, με την επωνυμία του ή εισάγοντάς την (άρθρο 3 σημείο 47). Αυτή η έννοια μετράει για το τέλος ζωής. Ένας εισαγωγέας πατινιών είναι κατά κανόνα, στη χώρα όπου τα πουλά πρώτος, ταυτόχρονα εισαγωγέας και παραγωγός. Στην Ελλάδα, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) τηρεί το Εθνικό Μητρώο Παραγωγών (Ε.Μ.ΠΑ.), στο οποίο εγγράφονται υποχρεωτικά οι παραγωγοί συσκευασιών και άλλων προϊόντων· η σχετική σελίδα του ΕΟΑΝ δεν αναφέρει ρητά τις μπαταρίες ούτε το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΟΑΝ, σελίδα «Εθνικό Μητρώο Παραγωγών», eoan.gr).
  2. Η οργάνωση ευθύνης του παραγωγού, αν έχει οριστεί. Αυτός είναι ο όρος του κανονισμού, οργάνωση ευθύνης του παραγωγού (άρθρο 3 σημείο 49)· στο προγενέστερο ελληνικό πλαίσιο, ο ΕΟΑΝ μιλά για «συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης» (ΕΟΑΝ, σελίδα «Απόβλητα Ηλεκτρικών Στηλών & Συσσωρευτών»). Ένας παραγωγός μπορεί να ορίσει μία τέτοια οργάνωση για να εκπληρώνει για λογαριασμό του τις υποχρεώσεις του για το τέλος ζωής (άρθρο 57 παράγραφος 1).
  3. Ο φορέας διαχείρισης αποβλήτων που έχει επιλεγεί. Είναι η επιχείρηση που συλλέγει χωριστά ή επεξεργάζεται τα απόβλητα μπαταριών (άρθρο 3 σημείο 56), την οποία επιλέγει ο παραγωγός ή η οργάνωση ευθύνης του παραγωγού με διαδικασία χωρίς διακρίσεις (άρθρο 57 παράγραφος 8).

Τι σημαίνει αυτό για εσάς: αν διαθέσατε τη μπαταρία στην αγορά, παραμένετε υπεύθυνοι για το διαβατήριο έως ότου η μπαταρία γίνει απόβλητο (άρθρο 77 παράγραφος 4). Στη συνέχεια, η ευθύνη περνά σε έναν από τους τρεις παραπάνω φορείς και το καθεστώς γίνεται «απόβλητο» (παράρτημα XIII σημείο 4 στοιχείο γ)).

Πότε το διαβατήριο παύει να υφίσταται;

Μετά την ανακύκλωση (άρθρο 77 παράγραφος 8). Όχι νωρίτερα: μια μπαταρία που συλλέγεται, αποθηκεύεται και στη συνέχεια στέλνεται για προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση διατηρεί το διαβατήριό της. Αν τελικά διατεθεί ξανά στην αγορά μετά από προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή για αναπροσαρμογή χρήσης, αποκτά νέο συνδεδεμένο διαβατήριο, με ευθύνη του φορέα που τη διαθέτει ξανά στην αγορά: βλ. ανακαίνιση.

Το διαβατήριο δεν σβήνει όταν η μπαταρία γίνεται απόβλητο: η ανακύκλωση είναι αυτή που του θέτει τέλος (άρθρο 77 παράγραφος 8).

Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού (ΔΕΠ) με δύο λόγια

Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού (ΔΕΠ) εφαρμόζει την αρχή ότι όποιος διαθέτει στην αγορά πληρώνει το τέλος ζωής. Κάθε παραγωγός:

  • εγγράφεται στο μητρώο παραγωγών κάθε χώρας όπου πουλά για πρώτη φορά (άρθρο 55)·
  • χρηματοδοτεί τη χωριστή συλλογή, τη μεταφορά και την επεξεργασία των αποβλήτων των μπαταριών του (άρθρο 56 παράγραφοι 1 και 4) και μεριμνά για τη συλλογή τους (άρθρο 60 παράγραφος 1 για τις μπαταρίες ποδηλάτων, πατινιών και άλλων ελαφρών μέσων μεταφοράς, τις λεγόμενες μπαταρίες LMT· άρθρο 61 παράγραφος 1 για τις μπαταρίες βιομηχανικού τύπου και ηλεκτρικών οχημάτων)·
  • ενημερώνει τους χρήστες για την πρόληψη και τη συλλογή των αποβλήτων μπαταριών (άρθρο 74 παράγραφος 1), πληροφορία που περιλαμβάνεται και στο διαβατήριο (σημείο 44 του οδηγού της Επιτροπής).

Ένας παραγωγός μπορεί να αναθέσει τα καθήκοντα αυτά σε οργάνωση ευθύνης του παραγωγού· ένα κράτος μέλος μπορεί να καταστήσει τον ορισμό αυτό υποχρεωτικό για ορισμένες κατηγορίες μπαταριών (άρθρο 57 παράγραφος 1).

Ποιες οργανώσεις ευθύνης του παραγωγού υπάρχουν στη χώρα σας;

Οι οργανώσεις ευθύνης του παραγωγού οργανώνονται ανά χώρα: καθεμία πρέπει να λάβει άδεια από την αρμόδια αρχή (άρθρο 58 παράγραφος 1).

Στην Ελλάδα, ο ΕΟΑΝ αναφέρει τα ακόλουθα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης για τα απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών: ΑΦΗΣ (φορητές στήλες και συσσωρευτές), Re-Battery (συσσωρευτές μολύβδου-οξέος οχημάτων και βιομηχανικοί), COMBATT (συσσωρευτές μολύβδου-οξέος και νικελίου-καδμίου) και RE-BESS ΗΦΑΙΣΤΟΣ (συλλογικό σύστημα για απόβλητα συσσωρευτών, εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2025) (ΕΟΑΝ, σελίδα «Απόβλητα Ηλεκτρικών Στηλών & Συσσωρευτών»). Η σελίδα περιγράφει το προγενέστερο εθνικό πλαίσιο (ΚΥΑ 41624/2057/Ε103/2010), φέρει την ένδειξη ότι εκκρεμεί η επικαιροποίησή της και δεν αναφέρει αν τα συστήματα αυτά έχουν λάβει άδεια βάσει του άρθρου 58 του κανονισμού ούτε αν καλύπτουν τις μπαταρίες LMT, ηλεκτρικών οχημάτων ή βιομηχανικού τύπου. Ελέγξτε απευθείας στον ΕΟΑΝ ποιο σύστημα καλύπτει τη μπαταρία σας· το Produpass δεν έχει καμία σχέση μαζί τους.

Ο ρόλος των οργανώσεων ευθύνης του παραγωγού για το διαβατήριο: αν έχουν οριστεί από τον παραγωγό, αυτές μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη του διαβατηρίου όταν η μπαταρία γίνει απόβλητο (άρθρο 77 παράγραφος 7).

Ανά επάγγελμα:

  • Εισαγωγέας ή συναρμολογητής ποδηλάτων και πατινιών: ρωτήστε την οργάνωση ευθύνης του παραγωγού σας πώς σκοπεύει να αναλάβει τα διαβατήρια των μπαταριών που συλλέγονται.
  • Σήμα ηλιακής αποθήκευσης: η μπαταρία σας είναι βιομηχανικού τύπου· η συλλογή ακολουθεί το άρθρο 61 παράγραφος 1 και η ανάληψη του διαβατηρίου τον ίδιο κανόνα.
  • Εκμισθωτής στόλων: εσείς αποφασίζετε ότι μια μπαταρία γίνεται απόβλητο· αυτή η στιγμή ενεργοποιεί τη μεταβίβαση.

Τι λέει το κείμενο

  • «Το διαβατήριο μπαταρίας παύει να υφίσταται μετά την ανακύκλωση της μπαταρίας.» (άρθρο 77 παράγραφος 8)
  • «Όταν το καθεστώς μιας μπαταρίας μεταβάλλεται σε καθεστώς απόβλητου μπαταρίας», η ευθύνη «μεταβιβάζεται είτε στον παραγωγό είτε» στην οργάνωση ευθύνης του παραγωγού που έχει οριστεί «ή στον φορέα διαχείρισης αποβλήτων που έχει επιλεγεί» (άρθρο 77 παράγραφος 7, δεύτερο εδάφιο).

Τι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί

  • Ποιος, στην πράξη, από τους τρεις. Το κείμενο απαριθμεί τον παραγωγό, την οργάνωση ευθύνης του παραγωγού και τον φορέα διαχείρισης αποβλήτων, χωρίς να λέει πώς επιλέγεται ένας από αυτούς για μια συγκεκριμένη μπαταρία.
  • Πώς γίνεται η μεταβίβαση. Δεν έχει οριστεί καμία διαδικασία: ποιος αλλάζει το καθεστώς, πώς ο νέος υπεύθυνος αποκτά δικαιώματα ενημέρωσης, πώς ενημερώνεται ο προηγούμενος.
  • Η ακριβής στιγμή της «ανακύκλωσης». Το άρθρο 77 παράγραφος 8 δεν λέει σε ποιο στάδιο της διεργασίας το διαβατήριο παύει να υφίσταται, ούτε τι γίνονται τα δεδομένα στη συνέχεια.
  • Η πρόσβαση των φορέων ανακύκλωσης στα περιορισμένα δεδομένα. Οι πληροφορίες αποσυναρμολόγησης και ασφάλειας προορίζονται για πρόσωπα με έννομο συμφέρον (άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο γ))· η πράξη που πρέπει να τα προσδιορίσει (άρθρο 77 παράγραφος 9) δεν έχει ακόμη εκδοθεί. Παρακολούθηση: εκκρεμείς πράξεις.

Ειδοποιήσεις μέσω e-mail →

Και τώρα;

Η σελίδα ελέγχθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2026 με βάση το ενοποιημένο κείμενο του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1542 της 13ης Αυγούστου 2026. Η σελίδα αυτή παρέχει πληροφορίες και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.