Jaki kod QR i jaki identyfikator musi mieć bateria w 2027 r.?
Od 18 lutego 2027 r. każda bateria musi mieć czytelny kod QR, czyli czarno-biały kwadrat, który skanuje się telefonem; w przypadku baterii roweru, hulajnogi lub innego lekkiego środka transportu (LMT), baterii przemysłowej o pojemności powyżej 2 kWh lub baterii do pojazdów elektrycznych kod ten łączy się z niepowtarzalnym identyfikatorem zgodnym z normami międzynarodowymi ISO/IEC 15459, który otwiera jej paszport (art. 13 ust. 6 i art. 77 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2023/1542).
Na tej stronie
Czy wszystkie baterie będą miały kod QR?
Tak. Od 18 lutego 2027 r. „wszystkie baterie są znakowane kodem QR” (art. 13 ust. 6). W naszej interpretacji dotyczy to baterii wprowadzanych do obrotu od tej daty, egzemplarz po egzemplarzu, a nie zapasów już wprowadzonych do obrotu; tekst nie mówi tego wprost (zob. baterie bez paszportu). To, co otwiera kod QR, zależy od kategorii:
- w przypadku baterii LMT, baterii przemysłowej o pojemności powyżej 2 kWh i baterii do pojazdów elektrycznych: paszport baterii (art. 13 ust. 6 lit. a));
- w przypadku pozostałych, na przykład baterii przenośnej: informacje z etykiet, deklarację zgodności, sprawozdanie z należytej staranności i informacje o zużytych bateriach (art. 13 ust. 6 lit. b)).
Kod QR jest zdefiniowany jako „kod matrycowy w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, który zawiera odnośnik do informacji, zgodnie z wymogami niniejszego rozporządzenia” (art. 3 pkt 24).
Jakie zasady dotyczą samego kodu?
Są krótkie. Kod QR musi wyraźnie kontrastować z tłem i mieć rozmiar wystarczający do odczytu przez powszechnie dostępny czytnik, np. w telefonie (załącznik VI część C). Drukuje się go lub graweruje na baterii „w sposób widoczny, czytelny i trwały”; jeśli nie jest to możliwe z uwagi na rozmiar lub charakter baterii, umieszcza się go na opakowaniu i w dokumentach towarzyszących (art. 13 ust. 7).
A norma ISO/IEC 18004? To międzynarodowa norma określająca format kodu QR, który odczytują wszystkie telefony. Rozporządzenie jej nie przywołuje: mówi tylko o „kodzie QR”. W praktyce kod QR jest kodem ISO/IEC 18004.
Przykład: montują Państwo zestawy baterii do rowerów towarowych. Kod QR można wygrawerować laserowo na obudowie, w miejscu widocznym bez demontażu baterii. W przypadku małej, mocno zintegrowanej baterii hulajnogi trafi raczej na opakowanie i do instrukcji.
Czym jest niepowtarzalny identyfikator?
Niepowtarzalny identyfikator to „niepowtarzalny ciąg znaków służący do identyfikacji baterii, który pozwala również uruchomić link internetowy do paszportu baterii” (art. 3 pkt 66). To numer, którego nie ma żadna inna bateria na świecie.
Nadają go Państwo, jeśli wprowadzają Państwo baterię do obrotu: paszport jest dostępny za pośrednictwem kodu QR „łączącego się z niepowtarzalnym identyfikatorem, który podmiot gospodarczy wprowadzający baterię do obrotu przypisuje tej baterii” (art. 77 ust. 3). Ten identyfikator zgłaszają Państwo również do rejestru europejskiego (art. 77 ust. 10).
Mogą Państwo tworzyć te identyfikatory samodzielnie, zgodnie z zasadami właściwych norm, albo skorzystać z usługi komercyjnej (FAQ Komisji dotyczące paszportu baterii, pytanie 5.2, dokument niewiążący). W obu przypadkach identyfikator musi być zgodny z normą ISO/IEC 15459 lub równoważną (art. 77 ust. 3).
Dlaczego ISO/IEC 15459 i co ma z tym wspólnego GS1?
Art. 77 ust. 3 wymaga, aby kod QR i identyfikator były zgodne z normami ISO/IEC 15459, części 1–6, „lub ich odpowiednikami”. Seria ISO/IEC 15459 zapewnia globalną niepowtarzalność identyfikatorów: każdy identyfikator zaczyna się od kodu uznanej agencji wydającej, trochę jak numer kierunkowy kraju na początku numeru telefonu. Ten kod gwarantuje, że dwie firmy nigdy nie wygenerują tego samego numeru.
GS1 jest najbardziej rozpowszechnioną agencją wydającą: zarządza kodami kreskowymi produktów konsumenckich. W praktyce MŚP przystępuje do GS1 w swoim kraju i otrzymuje prefiks firmy; następnie tworzy swoje identyfikatory na podstawie tego prefiksu. Członkostwo jest płatne; opłaty ustala organizacja GS1 danego kraju.
W Polsce organizacją GS1 jest GS1 Polska (https://gs1pl.org/; źródło: wykaz organizacji członkowskich GS1, https://www.gs1.org/locations/poland). Aktualne opłaty podaje GS1 Polska.
W praktyce wiele podmiotów stosuje format GS1 Digital Link: adres internetowy zawierający identyfikator GS1, zakodowany w kodzie QR. Jest to praktyka rynkowa, a nie obowiązek wynikający z rozporządzenia.
Czego nie wolno robić?
- Wymyślać własnego identyfikatora bez agencji wydającej. Istnieją schematy „samodzielnie wydawane” (norma IEC 61406, zdecentralizowane identyfikatory zdefiniowane przez W3C, konsorcjum ustalające standardy sieci), które dopuszcza norma europejska EN 18219 (EN 18219:2026, § 5.3–5.6). Nie są one jednak zgodne z ISO/IEC 15459, którą art. 77 ust. 3 przywołuje dla baterii „lub ich odpowiednikami”, nie wyjaśniając, czym jest odpowiednik. Nasza ostrożna interpretacja: dopóki art. 77 ust. 3 przywołuje ISO/IEC 15459, lepiej ich unikać. Projekt aktu delegowanego z 29 września 2026 r., który odsyłałby do EN 18219, uczyniłby je dopuszczalnymi, jeśli zostanie przyjęty.
- Zastępować kodu QR chipem bezstykowym (NFC lub RFID, odczytywanym z niewielkiej odległości). Tylko akt delegowany mógłby dopuścić inne inteligentne etykiety zamiast kodu QR lub obok niego (art. 13 ust. 8); żaden nie został przyjęty.
Dlaczego mówi się, że kod QR to „żywy link”?
Ponieważ kod QR nie zawiera paszportu: zawiera adres. Paszport jest przechowywany online, a kod QR jest wygrawerowany na baterii na całe jej życie. Jeśli adres przestanie działać, kod QR prowadzi do martwej strony, a tysięcy sprzedanych już baterii nie da się ponownie wygrawerować.
Tymczasem paszport musi pozostać dostępny nawet wtedy, gdy firma, która go utworzyła, przestanie istnieć lub opuści Unię (art. 78 lit. e)), a przestaje istnieć dopiero po poddaniu baterii recyklingowi (art. 77 ust. 8). Rozporządzenie nie określa żadnego okresu w latach: kod QR musi działać przez całe życie baterii, łącznie z drugim życiem. Dwa praktyczne wnioski: wybrać adres, który Państwo kontrolują (własną domenę lub rozwiązywanie adresów GS1), oraz hosting zaplanowany na długie lata.
Podmiot odnawiający baterie umieszcza natomiast nowe oznakowania, dostępne przez kod QR, które wskazują zmianę statusu baterii (art. 13 ust. 9).
Co mówią przepisy
- „Paszport baterii jest dostępny za pośrednictwem kodu QR, o którym mowa w art. 13 ust. 6, łączącego się z niepowtarzalnym identyfikatorem, który podmiot gospodarczy wprowadzający baterię do obrotu przypisuje tej baterii” (art. 77 ust. 3).
- „Kod QR i niepowtarzalny identyfikator są zgodne z normami ISO/IEC 15459-1:2014, 15459-2:2015, 15459-3:2014, 15459-4:2014, 15459-5:2014 i 15459-6:2014 lub ich odpowiednikami” (art. 77 ust. 3).
Co nie zostało jeszcze rozstrzygnięte
- „Lub ich odpowiednikami”: tekst nie mówi, czym jest odpowiednik. Projekt aktu delegowanego, opublikowany do konsultacji 29 września 2026 r., zastąpiłby serię ISO/IEC 15459 normą EN 18220:2026 dla kodu QR i normą EN 18219:2026 dla niepowtarzalnego identyfikatora, nadal „lub ich odpowiednikami”. Nie został przyjęty: odniesieniem pozostaje ISO/IEC 15459. Podczas webinarium z 27 maja 2026 r. Komisja wskazała, że obecne normy nadal będzie można stosować. oczekiwane akty.
- Format wymagany przez rejestr: przewodnik po rejestrze wymaga identyfikatora produktu w formacie adresu internetowego zgodnego z normami wspólnego komitetu technicznego ds. paszportu cyfrowego w europejskich organizacjach normalizacyjnych (CEN-CENELEC JTC 24) (przewodnik v1.03, § 6.2.1). Komisja nie wyjaśnia, jak ma się to do ISO/IEC 15459; nie sprawdziliśmy jeszcze tego w samych normach.
- Co zmieniłyby EN 18219 i EN 18220: EN 18219 dopuszcza kilka schematów identyfikatorów, w tym identyfikator zgodny z ISO/IEC 15459 (np. GS1) zapisany w postaci adresu internetowego, w przypadku GS1 „GS1 Digital Link”; dopuszcza też identyfikatory samodzielnie wydawane. EN 18220 określa postać kodu QR (norma ISO/IEC 18004:2024, pełny adres internetowy) i podaje orientacyjne wartości rozmiaru i jakości druku (EN 18219:2026, § 5.2–5.6; EN 18220:2026, § 5 i załącznik B). Normy te stałyby się obowiązkowe dopiero po przyjęciu projektu aktu delegowanego.
Co dalej?
- Bezpłatna diagnoza: dowiedzą się Państwo, czy Państwa baterie mają paszport, czy tylko kod QR.
- Proszę przeczytać, jak działa rejestr europejski, w którym zgłoszą Państwo swoje identyfikatory.
Strona zweryfikowana 30 września 2026 r. na podstawie tekstu skonsolidowanego rozporządzenia (UE) 2023/1542 według stanu na 13 sierpnia 2026 r. Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.